การอาบน้ำเริ่มได้ตั้งแต่วันถัดจากวันผ่าตัด โดยต้องเลี่ยงไม่ให้น้ำโดนบริเวณผ่าตัดให้มากที่สุด ส่วนการล้างหน้าต้องระวังบริเวณดวงตาอย่างน้อย 1 สัปดาห์ ตัวเลขสองตัวนี้ดูเหมือนเป็นสองกติกา แต่จริง ๆ แล้วมาจากเงื่อนไขเดียวกันข้อเดียว คือน้ำไม่ควรไปโดนบริเวณผ่าตัด ทุกอย่างที่เหลือคือการหาวิธีทำให้เงื่อนไขข้อนี้เป็นจริงในชีวิตจริงของแต่ละคน
การอาบน้ำเริ่มได้ตั้งแต่วันถัดจากวันผ่าตัด โดยต้องเลี่ยงไม่ให้น้ำโดนบริเวณผ่าตัดให้มากที่สุด ส่วนการล้างหน้าต้องระวังบริเวณดวงตาอย่างน้อย 1 สัปดาห์ ตัวเลขสองตัวนี้ดูเหมือนเป็นสองกติกา แต่จริง ๆ แล้วมาจากเงื่อนไขเดียวกันข้อเดียว คือน้ำไม่ควรไปโดนบริเวณผ่าตัด ทุกอย่างที่เหลือคือการหาวิธีทำให้เงื่อนไขข้อนี้เป็นจริงในชีวิตจริงของแต่ละคน
สวัสดีครับ ที่นี่ HANI Plastic Surgery คลินิกศัลยกรรมตกแต่งย่านคังนัม กรุงโซล คำถามเรื่องน้ำเป็นคำถามที่มาเร็วที่สุดหลังผ่าตัดเสมอ เพราะเป็นเรื่องที่ต้องตัดสินใจตั้งแต่เช้าวันรุ่งขึ้น ก่อนที่คำถามอื่นจะทันเกิดขึ้นด้วยซ้ำ
ทำไมอาบน้ำได้เร็วกว่าล้างหน้า?
เพราะการอาบน้ำเป็นเรื่องของร่างกาย ส่วนการล้างหน้าเกิดขึ้นตรงบริเวณที่เพิ่งผ่าตัดพอดี
ระยะห่างระหว่างน้ำกับแผลคือสิ่งที่ทำให้คำตอบสองข้อนี้ไม่เท่ากัน เมื่ออาบน้ำ ระยะห่างนั้นเป็นสิ่งที่จัดการได้ด้วยท่าทางและลำดับการทำ แต่เมื่อล้างหน้า มือกับน้ำอยู่ห่างจากเปลือกตาเพียงไม่กี่เซนติเมตรตั้งแต่วินาทีแรก
ดังนั้นคำว่าอาบน้ำได้ตั้งแต่วันถัดไป ไม่ได้แปลว่ายืนให้น้ำรดจากหัวลงมาได้ตามปกติ มันแปลว่าได้ ถ้ายังรักษาเงื่อนไขข้อเดียวนั้นไว้
คำว่าอย่าให้น้ำโดนแผล หมายถึงระดับไหน?
หมายถึงเลี่ยงให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้ ไม่ใช่ตัวเลขที่วัดเป็นหน่วยได้
ประโยคที่คลินิกใช้คือให้ระวังไม่ให้น้ำโดนบริเวณผ่าตัดให้มากที่สุด ประโยคแบบนี้ตั้งใจเขียนให้เป็นเงื่อนไข ไม่ใช่ตารางเวลา เพราะห้องน้ำของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ความสูงของฝักบัวไม่เหมือนกัน และคนที่พักโรงแรมระหว่างเดินทางก็เจอสภาพที่คุมได้น้อยกว่าคนที่อยู่บ้านตัวเอง
วิธีคิดที่ใช้ได้จริงคืออ่านการกระทำแต่ละอย่างด้วยคำถามเดียว คือทำแบบนี้แล้วน้ำมีโอกาสไหลผ่านเปลือกตาหรือไม่ ถ้าคำตอบคือมี ให้เปลี่ยนวิธีทำ ไม่ใช่เปลี่ยนวัน
แล้วสระผมล่ะ?
อยู่ใต้เงื่อนไขเดียวกัน และเป็นการกระทำที่รักษาเงื่อนไขได้ยากที่สุด
น้ำที่ราดลงบนศีรษะจะไหลลงมาตามใบหน้าโดยธรรมชาติ นั่นทำให้การสระผมเป็นการกระทำที่ต้องออกแบบท่าทางล่วงหน้า ไม่ใช่ทำตามความเคยชิน คนที่มีคนช่วยได้ในช่วงนี้จะทำได้ง่ายกว่ามาก และคนที่เดินทางคนเดียวควรคิดเรื่องนี้ไว้ก่อนถึงเช้าวันรุ่งขึ้น
หากไม่มั่นใจว่าวิธีของตัวเองรักษาเงื่อนไขได้หรือไม่ ให้ถามคลินิกในวันผ่าตัดหรือในวันนัดติดตามผล คำถามนี้ตอบได้เร็วและตอบได้ตรงกว่าเมื่อผู้ตอบรู้ว่าแผลของคุณอยู่ตรงไหนบ้าง
ล้างหน้าใน 1 สัปดาห์แรก ทำอย่างไร?
ล้างได้ครับ แต่ต้องระวังบริเวณดวงตา คำแนะนำนี้ไม่ใช่การห้ามล้างหน้า
จุดนี้เข้าใจผิดกันบ่อยที่สุดในบทความทั้งหมด คนจำนวนหนึ่งอ่านคำว่าระวัง 1 สัปดาห์ แล้วแปลว่าห้ามแตะน้ำเลยตลอดสัปดาห์ ผลคืออยู่กับผิวหน้าที่ไม่ได้ทำความสะอาดเลยหลายวัน ทั้งที่สิ่งที่ถูกจำกัดคือบริเวณดวงตาเท่านั้น
สิ่งที่ควรเลี่ยงคือการขยี้ ถู หรือกดบริเวณเปลือกตา ทางคลินิกระบุไว้ในการดูแลแผลว่าให้เลี่ยงการกระตุ้นบริเวณผ่าตัดให้มากที่สุด การเช็ดหน้าจึงควรเป็นการซับ ไม่ใช่การถูไปมา และผ้าที่ใช้ควรเป็นผ้าที่สะอาดและนุ่ม
สัปดาห์แรกล้างหน้าง่ายกว่าที่คิด เพราะอะไร?
เพราะในช่วงนี้ไม่มีเครื่องสำอางบริเวณดวงตาที่ต้องเช็ดออก
การเช็ดเครื่องสำอางออกคือการถูเปลือกตาโดยตรง ซึ่งเป็นการกระทำที่ต้องเลี่ยงอยู่แล้วในช่วงนี้ เมื่อยังไม่ถึงเวลากลับมาแต่งหน้า ขั้นตอนที่ยากที่สุดของการล้างหน้าจึงหายไปเองโดยอัตโนมัติ
คนที่มองช่วงนี้ในมุมนี้จะพบว่าสิ่งที่ต้องทำจริง ๆ เหลือน้อยกว่าที่กังวลไว้ตอนออกจากคลินิก
ถ้าน้ำโดนแผลไปแล้ว ต้องทำอย่างไร?
อย่าเช็ดถูซ้ำ และให้ติดต่อคลินิกหากไม่แน่ใจ
ปฏิกิริยาแรกของคนส่วนใหญ่คือรีบเอาผ้ามาเช็ดให้แห้งทันที ซึ่งเปลี่ยนเหตุการณ์เล็กให้กลายเป็นการถูบริเวณแผล สิ่งที่ควรทำคือซับเบา ๆ แล้วดูอาการต่อจากนั้นตามทิศทางของมัน
อาการที่ควรติดต่อคลินิกทันทีคืออาการร้อน ปวด หรือแดงที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เลือดที่ไหลไม่หยุด การมีหนองร่วมกับมีไข้ และการมองเห็นที่ยังมัวต่อเนื่อง เกณฑ์นี้ไม่ได้เปลี่ยนไปเพราะน้ำโดนแผล มันเป็นเกณฑ์เดียวกับที่ใช้ตลอดช่วงพักฟื้น
แผลคันระหว่างสัปดาห์นี้ ทำอย่างไร?
ไม่เกาและไม่ขยี้ แล้วทายาปฏิชีวนะที่ได้รับมาบาง ๆ
ทางคลินิกอธิบายว่าอาการคันบริเวณรอยเย็บเกิดขึ้นได้ในระหว่างที่แผลกำลังฟื้นตัว แนวทางที่ให้ไว้คือเลี่ยงการกระตุ้นให้มากที่สุด และทายาปฏิชีวนะที่ได้รับมาในปริมาณน้อย
อาการคันจึงมักเข้ามาชนกับเวลาล้างหน้าพอดี เพราะเป็นจังหวะที่มือขึ้นมาอยู่ใกล้ดวงตาที่สุดในหนึ่งวัน การรู้ล่วงหน้าว่าจังหวะนี้จะมาถึง ช่วยให้ไม่เผลอทำตามความเคยชิน
| การกระทำ | เริ่มได้เมื่อไหร่ | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| อาบน้ำ | ตั้งแต่วันถัดจากวันผ่าตัด | เลี่ยงไม่ให้น้ำโดนบริเวณผ่าตัดให้มากที่สุด |
| ล้างหน้า | ทำได้ แต่ต้องระวังบริเวณดวงตาอย่างน้อย 1 สัปดาห์ | ไม่ขยี้ ไม่ถู ใช้วิธีซับแทนการเช็ดไปมา |
| สระผม | อยู่ใต้เงื่อนไขเดียวกับการอาบน้ำ | ต้องออกแบบท่าทางไม่ให้น้ำไหลผ่านเปลือกตา หากไม่มั่นใจให้ถามคลินิก |
| เช็ดเครื่องสำอางบริเวณตา | ยังไม่ถึงช่วงนี้ | เป็นการถูเปลือกตาโดยตรง จึงอยู่นอกช่วงสัปดาห์แรก |
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
Q1) อาบน้ำได้ตั้งแต่เมื่อไหร่?
A1) ตั้งแต่วันถัดจากวันผ่าตัดครับ โดยต้องเลี่ยงไม่ให้น้ำโดนบริเวณผ่าตัดให้มากที่สุด
Q2) หนึ่งสัปดาห์นี้ห้ามล้างหน้าเลยใช่ไหม?
A2) ไม่ใช่ครับ ล้างหน้าได้ แต่ต้องระวังบริเวณดวงตาอย่างน้อย 1 สัปดาห์ สิ่งที่ถูกจำกัดคือบริเวณดวงตา ไม่ใช่การล้างหน้าทั้งหมด
Q3) ใช้โฟมล้างหน้าหรือน้ำอุ่นได้ไหม?
A3) เรื่องผลิตภัณฑ์และวิธีที่เหมาะกับสภาพแผลของแต่ละคน กรุณาถามคลินิกในวันนัด เพราะคำตอบขึ้นอยู่กับตำแหน่งแผลและแผนการผ่าตัดของคุณ
Q4) สระผมทำอย่างไรไม่ให้น้ำโดนตา?
A4) ต้องออกแบบท่าทางล่วงหน้าเพราะน้ำจะไหลลงมาตามใบหน้าเอง หากไม่มั่นใจว่าวิธีของตัวเองรักษาเงื่อนไขได้ ให้ถามคลินิกก่อน
Q5) เผลอให้น้ำโดนแผลไปแล้ว ต้องกังวลไหม?
A5) อย่าเช็ดถูซ้ำ ให้ซับเบา ๆ แล้วดูทิศทางของอาการ หากมีร้อน ปวด แดงที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หรือมีหนองและไข้ ให้ติดต่อคลินิกทันที
Q6) แผลคันแล้วเผลอขยี้ตอนล้างหน้า ทำอย่างไรดี?
A6) แนวทางคือไม่เกาไม่ขยี้ และทายาปฏิชีวนะที่ได้รับมาบาง ๆ หากรู้สึกว่าอาการเปลี่ยนไปหลังจากนั้น ให้แจ้งคลินิก
ถ้าจำได้ประโยคเดียวจากบทความนี้ ขอให้เป็นประโยคนี้ คำถามที่ถูกต้องไม่ใช่วันนี้ทำได้หรือยัง แต่คือทำแบบนี้แล้วน้ำจะไหลผ่านเปลือกตาหรือเปล่า คนที่ถือคำถามข้อนี้ไว้ จะตอบเรื่องน้ำได้เองเกือบทุกกรณีตลอดสัปดาห์แรก
ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล อาจเกิดผลข้างเคียง เช่น เลือดออก การติดเชื้อ อาการบวม ความไม่สมมาตร และแผลเป็น กรุณาปรึกษาศัลยแพทย์ตกแต่งอย่างละเอียดก่อนตัดสินใจ